قضاوت از جمله مسائل بسيار مهم و قابل توجّه در اسلام است؛ زيرا قضاوت از مناصب و شؤون نبوّت است كه خداوند متعال آن را به پيامبران، به ويژه پيامبر اسلام اعطا فرموده است.

شايد توجّه و عنايت ويژه بارى متعال به اين مسأله بدين جهت باشد كه اساس تحقّق سعادت هر جامعه‌اى بدون فراگيرى قسط و عدالت، امكان‌پذير نيست و ناگفته پيدا است كه فراگيرى قسط و عدالت در تمام نهادهاى يك جامعه تنها در گرو وجود دادگسترى‌ها و دادگاه‌هاى عادل در آن جامعه است. وگرنه زور مداران، حقوق مستضعفان را ضايع و غصب مى‌كنند و جامعه بشرى دچار هرج و مرج شديد مى‌گردد و امنيت از آن رخت بر مى‌بندد. به قول سالار شهيدان امام‌حسين(ع) مملكت، مانند چراگاه خطرناكى مى‌گردد كه قابل زيستن نخواهد بود.

بر همين اساس اميرالمؤمنين على(ع) به اين اكتفا نمى‌كند كه محكمه‌اى در كوفه بسازد و چند نفرى را براى رسيدگى كار مردم و قضاوت در بين آنان در آن جا بگمارد، بلكه خود، به طور مستقيم وارد صحنه محكمه مى‌گردد و بدون واسطه به شكايات مردم رسيدگى مى‌كند.